تقویت و توسعه کمی و کیفی آموزشهای فرهنگی و هنری در دولت چهاردهم
دولت چهاردهم با شعار “حق و عدالت” و عنوان زیبای ” برای ایران” توانست اعتماد اکثریت مردم را بدست آورده و بر مسند اجرایی کشور تکیه دهد. برای تحقق این شعار مسیری سخت پیشروست و برآوردهشدن این وعدهها در همهی حوزهها امری ضروری است. در مسیرِ یافتنِ راههای نوین برای حل مشکلات پیچیده امروز در جهت توسعه و پیشرفت پرسشهای بسیاری پیشروست، یکی از پرسشهای اساسی در مسیر توسعهی پایدار آن است که آیا الگوی توسعه باید از مسیر فرهنگ و تجربهی زیسته تبعیت کند یا از مسیر راهکارهای اقتصادی و صنعتی با الگو و اصول ثابت؟
هر چند موفق کسانی خواهند بود که این دو مهم را در موازات هم پیش رانده و در نقطهی هدف دست به دست هم کنند، در این لحظه شگفت است که “عدالت برای ایران” نمود خواهد یافت. فرهنگ از مهمترین حوزههایی است که باید در این مسیر پرتلاطم مورد توجه جدی قرار گیرد و بیشک اندیشهورزان و فرهیختگان و هنرمندان به عنوان مخاطبان اصلی این حوزه، شعارها و وعدههای دولت چهاردهم در این حوزه را با دقت نظر بیشتری مطالبه و دنبال میکنند.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان نماینده اصلیِ حاکمیت و دولت در حوزه فرهنگ، جایگاهی مهم و اساسی در این زمینه دارد. لذا نقش وزارت فرهنگ در دولت چهاردهم بر مبنای شعارها و وعدههای داده شده و بر اساس تحولات فرهنگی و اجتماعیِ موجود و نیز موضوعات و مطالبات نوین در مسیر توسعه و پیشرفت کشور باز تعریف شد. بازتعریف از آن منظر مهم و حیاتی است که مقوله فرهنگ در نگاه کلان و عمیق با همهی جنبههای زنده و پویای جامعه ارتباط محسوس و نامحسوس دارد.
فرهنگ در زمینههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، صنعتی، ارتباطات و تعاملات، تابآوری، نشاط و… نقشآفرین و اثربخش است و لذا باید وزارت فرهنگ از این حیث میتواند نقشآفرین باشد. در این میان آموزش به عنوان زیربنای حوزه فرهنگ و هنر از اهمیت فوق العادهای برخوردار است. هر جا که آموزش قدر بیند، بیشک فرهنگ و هنر بر صدر نشیند و بر این اساس نگاه تحولی به آموزش میتواند نقطه آغاز تحول در حوزه فرهنگی و اجتماعی باشد. بر این مبنا و در دوره جدید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت چهاردهم طرح تحول آموزش های فرهنگی و هنری در دستور کار قرار گرفت.
– پرهیز از تصدی گری و تقویت بُعد حمایتی:
تغییر مسیر از تصدیگری به تنظیمگری و تقویت نقش حمایتی در حوزه آموزش مهمترین سیاست در این راستاست. فرهنگ دارای خاصیتی است که تحولات دمادم، تولید و مصرف دائمی، زایشهای مداوم و تغییرات و تمایزات بسیاری دارد که همهی مردم و عوامل فرهنگی و هنرمندان در این مسیر پرتلاطم نقش دارند، سازمان و نهادی میتواند در این راه اثربخش باشد که پویا و انعطافپذیر بوده و به صورت اقتضایی بتواند نقش تنظیمگری، حمایتی، هدایتی و نظارتی خود را بر اساس شرایط متغیر محیطی تنظیم و بروزرسانی کند و خود را در بند آییننامهها و ضوابط سُلب و غیرمنعطف محدود و گرفتار نکند.
بر این اساس کلیه اقدامات و برنامهریزیهای آموزشی در دوره جدید با مشارکت جدی ذینفعان و متخصصان از طریق تشکیل کارگروههای تخصصی صورت میپذیرد. تشکیل کارگروههای تجزیه و تحلیل حِرف و مشاغل هنری و کارگروههای تدوین استانداردهای شایستگی و ارزشیابی و آموزشی در رشتههای مختلف فرهنگی و هنری در این راستا صورت پذیرفت.
-شناسایی و حمایت از استعدادها، نخبگان و پیشکسوتان حوزه آموزش هنر:
نگاه جامع به همه عوامل و دستاندرکاران و ذینفعان حوزه آموزش هنر دیگر سیاستی است که در این دوره بنا نهاده شد. شناسایی و حمایت از استعدادها و نخبگان هنری از طریق طراحی و اجرای رویداد المپیاد هنر ویژه هنرجویان مراکز آموزشی و توجه به مدیران و مربیان مراکز آموزشی و پیشکسوتان و مفاخر آموزش هنر از طریق طراحی و اجرای رویداد جایزه سرو ایرانی محقق گردید. همچنین در طرح ملی گنجینه آموزش هنر که از سال گذشته اجرایی گردید سبکهای آموزشی هنرمندان و اساتید برجسته در رشتههای مختلف فرهنگی و هنری مستندسازی میشود.
– همافرایی با سایر دستگاهها و نهادهای آموزشی:
نهادها و سازمانهای متعددی در کشور در حوزه فرهنگی و آموزشی فعالیت میکنند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که مرجعیت و محوریت حوزه فرهنگ را بر عهده دارد در دولت چهاردهم بنا دارد از این فرصت بهرهبرداری لازم را ببرد. تعامل و همافرایی با وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، سازمان فنی و حرفهای، شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای عالی آموزش و پرورش، شورای عالی تربیت و آموزش فنی حرفهای و مهارتی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، فرهنگستان هنر، بنیاد نخبگان و… در دستور کار قرار دارد و جلسات مستمری با این نهادها و دستگاهها برای استفاده از ظرفیتهای مشترک در حوزه
آموزشهای هنری برگزار شده و این جلسات تداوم دارد.
– تقویت اعتبارات و زیرساختها:
اگر قرار است هنر و هنرمند ارج بیند و بر صدر نشیند تقویت زیرساختها و اعتبارات از ضروریات است. در این دوره نسبت به تحول و تقویت در بودجههای آموزشی اهتمام جدی شده است. همچنین توسعه زیرساختها از جمله هنرستانهای هنرهای زیبا مورد توجه قرار گرفته است، در سال تحصیلی گذشته و در آغاز دولت چهاردهم یک هنرستان هنرهای زیبا راهاندازی شد و مقرر است در سال تحصیلی پیش رو نیز ۶ هنرستان افتتاح شود و این مسیر توسعه همچنان تداوم خواهد داشت.
– اصلاح و بروزرسانی استانداردهای آموزشی:
اغلب استانداردهای مربوط به حوزه آموزش مربوط به سالهای دور است و این امر با ویژگی اقتضایی فرهنگ و تغییرات مدام موضوعات فرهنگی و هنری در تناقض است. لذا مقرر شد در یک برنامهی کوتاه مدت نسبت به اصلاح و بروزرسانی این استانداردها اقدام شود و در این راستا استانداردها به گونهای اصلاح شود که منطبق بر تحولات آموزشی و هنری روز باشد. با تشکیل کارگروههای تخصصی تدوین استانداردهای آموزشی از سال گذشته این بروزرسانیها در حال تکمیل است و تا پایان امسال نظام جامع آموزشهای هنری تدوین خواهد شد.
– استفاده بهینه از فناوریهای نوین:
در عصر تحولات دیجیتال و هوش مصنوعی اگر نتوانیم خود را با این تحولات همراه کنیم از قافله پیشرفت عقب خواهیم ماند. بر این اساس سعی کردیم تا کلیه فرایندها و اقدامات در بستر اینترنت، پلتفرم، اپلیکیشن و سامانهها بروزرسانی شود، لذا راهاندازی سامانه جامع هنرستانهای هنرهای زیبا، سامانه نظارت و ارزیابی آموزشگاههای آزاد هنری، سامانهای شدن فرایند اعتبارسنجی و رتبهبندی کارت صلاحیت تدریس، فرایند درجهبندی آموزشگاهها، طراحی اپلیکیشن برخط آزمونهای مهارتی فرهنگ و هنر در این راستا صورت پذیرفت.
